Giải mã cặp loa huyền thoại Yamaha NS 10

0
383
Yamaha NS 10

Tìm hiểu cặp loa biểu tượng Yamaha NS 10

ra mắt thường xuyên trong 23 5 với hàng trăm ngàn cặp loa được ưa dùng trên khắp thế giới, Yamaha NS 10(*) đã trở thành một biểu tượng của phòng thu. có khả năng tìm thấy Yamaha NS 10 trong bất kỳ một studio thâu âm nào, từ những phòng thu amateur cho tới những hãng ghi âm hàng đầu Quốc tế.

Yamaha NS 10

Nhập đề
Cách đây chừng 10 năm, trong 1 cuộc so tài giữa các cặp loa bookshelf của một nhóm những người chơi audio, được tổ chức tại Hà Nội, có rất nhiều đôi loa tham gia và gây được thiện cảm như Acoustics Energy AE1, Celestion SL6si, Monitor Audio 700 Gold… Tuy nhiên, gây ngạc nhiên và thu hút sự Chú ý nhất lại là một cặp loa màng trắng, nhỏ xíu. Trung âm của loa cực kì chi tiết, chính xác với âm hình 3D nổi bật. Dải trầm của nó không xuống được thật sâu, nhưng phần trung trầm rõ nét, mạnh mẽ, rõ ràng và dứt khoát. Dường như cặp loa này ko cùng kênh với các cặp loa còn lại bởi nó chẳng tích hợp tí nào cho các yếu tố/ còn lại để nâng cấp chất lượng phô diễn. Ngược lại, có bao nhiêu khiếm khuyết của hệ thống đều bị nó “tố” cho bằng hết.

Hỏi ra, mới biết đó chính là đôi loa Yamaha NS 10M được mua nhiều mà giới phòng thu vẫn săn lùng. Được biết, đôi loa đó thuộc sở hữu của 1 audiophile đồng thời là một DIYer cự phách tại Hà Nội. Anh cho biết không sử dụng cặp loa này để nghe nhạc mà áp dụng nó trong quá trình kiểm tra Amplifier đèn tự ráp. Mỗi khi thay 1 linh kiện như tụ điện, trở, dây nối trong Amply, chỉnh lại bias hay đổi bóng đèn, lập tức cặp loa sẽ cho anh biết kết quả của công việc bằng cách phản ảnh trung thực qua âm thanh: hoặc gắt gỏng, khô cứng, hoặc mềm mại, ngọt ấm, truyền cảm hơn. Hóa ra, nó là một cặp loa được dùng để làm việc.
Chỉ riêng với sản phẩm NS-10M Studio, Yamaha đã bán được trên 200.000 đôi khắp Quốc tế.
Người viết bài này cũng từng trang bị\ một cặp Yamaha NS 10M, chơi cùng 1 số Amly và receiver vintage của Pioneer, Marantz và đều cho kết Quả như mong đợi. Dù là model nhạc gì, thì Yamaha NS 10M cũng diễn tả 1 cách trung thực và đúng chất nhạc. Với Âm ly bán dẫn vintage, có khả năng chơi tốt các mẫu nhạc pop, rock, electro, newage… Với receiver bóng đèn cổ, Yamaha NS 10M có khả năng dùng để nghe các model nhạc trữ tình, hay nhạc cụ độc tấu, song tấu, tam tấu khá tình củm và mộc mạc. Có một điều chắc chắn, Yamaha NS 10M dịch chính xác cao cấp thâu âm của bản ghi và các yếu tố/ đi kèm với nó, âm thanh mộc mạc, có phần hơi khó nghe với những cặp tai đã quen được chiều chuộng bởi những đôi loa làm màu (coloured), mà thực chất là cố tình thay mới Tính năng âm thanh thông qua hệ thống crossover để dễ nghe hơn.
Cho tới nay, các seri loa Yamaha NS 10 vẫn được giới phòng thu, dân DIY và 1 số người dùng nhạc tìm kiếm, săn lùng bởi giá trị của chúng. Tùy vào từng loại loa, tuổi đời và độ nguyên bản của đôi loa mà giá dao động từ vài 3 triệu đồng/cặp tới trên 10 triệu đồng/cặp. Song, nên nhớ, cặp NS 10 “trẻ” nhất cũng 15 tuổi vì Yamaha đã ngưng xuất ra mẫu loa này từ năm 2001.
Sau gần bốn thập kỷ kể từ lần đầu xuất xưởng, Yamaha NS 10 chinh phục hoàn toàn giới làm nghề và có những đóng góp không nhỏ vào nền công nghiệp ghi âm của thế giới. Bài viết này cung cấp cho độc giả 1 “hồ sơ” tương đối đầy đủ về “huyền thoại phòng thu” này.

Lược sử 1 huyền thoại
Yamaha NS 10 được bề ngoài bởi kỹ sư Akira Nakamura, lần đầu giới thiệu thị phần năm 1978, bắt đầu từ ý tưởng chế tạo một cặp loa nghe nhạc dân dụng. Tại thời điểm đó, nó được bán với giá 400 đô-la Mỹ, tương đương với một.500 đô-la Mỹ ở thời điểm hiện nay. Tuy nhiên, sau khi ra đời cặp loa đã không được “dân” nghe nhạc tại nhà đó nhận, với số lượng loa bán được rất ít. Ngược lại, trong vòng 5 5 tiếp theo, nó lại nhận được sự quan tâm lớn từ “dân” nghe tiên tiến – các kỹ sư phòng thu. Bởi các kỹ sư thâu âm đã bắt đầu tin dùng vào việc áp dụng NS 10 để tham chiếu, model loa này dần chiếm lĩnh thị phần hòa âm cho loại nhạc pop, rock trong suốt 20 năm sau đó.

NS 10 tham gia quá trình xuất ra những album kinh điển như Born in the U.S.A (Bruce Springsteen), Avalon (Roxy Music), Let’s Dance (David Bowie), hay Big Bam Boom (Hall and Oates).
trong những
 các kỹ sư sử dụng NS 10, có thể kể đến những huyền thoại như Bob Clearmountain, Rhett Davies, Bill Scheniman của Hoa Kỳ; Nigel Jopson của Anh quốc. Ở thời điểm đó, Clearmountain chưa thật nổi danh, nhưng rất nhanh sau đó, ông đã trở thành ngôi sao trong ngành công nghiệp thâu âm, thường xuyên làm việc trên cặp NS 10. Phil Ward, tác giải của Sound on Sound cho rằng, Clearmountain có khả năng không phải là “dân” nghe NS 10 sớm nhất, nhưng có thể là nhân vật có ảnh hưởng lớn nhất tạo nên “xu hướng” NS 10 sau này.
Nực cười thay, NS 10 trở thành huyền thoại bởi Clearmountain chọn nó chỉ bởi đây loa tệ nhất mà ông có khả năng tìm thấy trên thị trường. Âm thanh của NS 10 không dễ chịu chút nào vì nó bộc lộ tất cả những gì khó nghe nhất trên 1 bản ghi. Khi đó, Clearmountain hoạt động như một kỹ sư thu âm và nhà tung ra tự do, có thể đi khắp các phòng thu trên nước Mỹ với chất liệu với chất liệu tham chiếu gồm micro, và một đôi NS 10.

Giải mã cặp loa huyền thoại Yamaha NS 10
Và Do đó, các studio ghi âm của nước Mỹ rồi dần dần là cả thế giới bắt đầu chịu ảnh hưởng của việc sử dụng NS 10 làm loa tham chiếu, đặc biệt cho ròng nhạc rock và pop. Tính đến năm 2001, đã có hàng trăm ngàn cặp loa được xuất ra. Tạp chí Gizmodo từng bình luận: “NS 10 chính là đôi loa cần thiết nhất trên thế giới”.
Yamaha dừng tung ra mẫu loa này vào 5 2001, vấn đề xuất phát từ việc khan hiếm bột giấy sử dụng để chế tạo màng loa. Tuy nhiên, điều này ko khiến cho NS 10 biến mất, chúng vẫn luôn xuất hiện cần thiết và được sử dụng bán thường xuyên trên thị trường pro-audio các nước.

thiết kế và cấu trúc loa
NS 10 là đôi loa 8 ohm, 2 đường tiếng với thể tích 10,4 lít được cấu tạo thùng kín ko có lỗ thoát hơi. Loa có kích thước 382 × 215 × 199 mm và nặng 6 kg. Vỏ loa được làm bằng gỗ veneer dày 25 mm với 7 lớp sơn đen phủ bề mặt. phiên bản dân dụng được bố trí theo trục dọc, đặt thẳng đứng và có ê-căng.
Loa trang bị\ 1 driver woofer màng giấy đường kính 180 mm và 1 driver tweeter dome mềm đường kính 35 mm. Nón loa woofer chỉ nặng 3,7g, được cán mỏng từ bột giấy ép. Trái với thông lệ, nó được tạo hình nón ko thông qua khuôn đúc hay máy dập, mà được cuộn lại và keo lên 2 mép, như cách người chúng ta làm phễu giấy. NS 10 cũng rất dễ nhận biết bởi màu sắc tương phản giữa đen và trắng của màng loa woofer và vỏ thùng.
Âm thanh của NS 10 rất thực tế/, nó bộc lộ tất cả những gì khó nghe nhất trên một bản ghi.
Loa sử dụng phân tần thụ động bậc 2 với điểm cắt cần hai Hz. Dải tần của NS 10 vào quãng 60 Hz – 20 kHz với công suất chịu tải Âm ly từ 25 – 50 W. Ở những thế hệ đầu, cọc đấu loa theo kiểu truyền thống là ấn xuống và đút dây chuột. Những dòng sau này áp dụng vít vặn. Trước đây, tôi áp dụng 1 bộ dây trong máy truyền tin quân sự với độ đồng tinh khiết cao để đấu với NS 10M và nghe nhạc rất ổn. Loa không ép-phê nhiều với việc thay dây.

Âm thanh đặc trưng
Hiểu 1 cách dễ dàng, NS 10 sở hữu Đặc điểm âm thanh mà với nó, nếu các bản thu nghe lọt tai trên đôi loa này thì cũng sẽ nghe rất ổn trên hầu hết các hệ thống nghe nhạc tại căn hộ. Bởi nó có lẽ tái hiện tất cả những nhược điểm của bản phối trong suốt giai đoạn mix nhạc nên đôi loa này cũng có khả năng khiến “dân” nghe thấy đuối khi nghe tại gia đình.
NS 10 ko trang bị\ 1 đáp tuyến tần số phẳng tuyệt đối. Âm thanh của nó hơi tập trung vào phần midrange, và giống như những cặp loa thùng kín cùng kích thước khác, dải trầm của loa ko xuống được sâu. Nó có một khoảng trội +5 dB ở phần trung âm, ngưỡng 2 kHz, và dải trầm bắt đầu suy hao ở khoảng 200 Hz. Dải trung âm của loa rất rõ và rõ ràng tới mức nó bộc lộ hết toàn bộ những tần số có vấn đề, cũng như những âm thanh không tốt cho tai người.

Giải mã đôi loa huyền thoại Yamaha NS 10
Với dân làm nhạc chuyên nghiệpcặp loa này có lẽ Nhận định cao bằng thứ âm thanh rất khắt khe. Gizmodo đã liên tưởng đôi NS 10 như các biên tập viên âm nhạc khó tính, với chuyên môn chính là “vạch lá tìm sâu”, phát hiện điểm sai, lỗi trong số bản thu. Nhờ đó mà các kỹ sư mới có cơ hội để điều khiển hay mix lại bản thu của mình trước khi cho xuất bản.
5 2001, trường đại học Southampton trong quá trình nghiên cứu giảng dạy về âm thanh phòng thu đã phát hiện ra rằng loa NS 10 có tốc độ đáp ứng dải trầm xuất sắc. Nó có khả năng bắt đầu và kết thúc rung động ngay tại thời điểm tiếp nhận tín hiệu đầu vào, chính xác hơn hầu hết các đôi loa monitor trường gần nào. một trong các đuối tố để làm được điều này là bề ngoài thùng kín của loa. Các nhà nghiên cứu cho biết, việc ngắt tiếng vang cực nhanh của loa ở tần số thấp chắc chắn cho hoạt động mix các nhạc cụ bass (trống và guitar) được hài hòa trong một bản phối.
Vào năm 2008, NS-10 được vinh dự ghi tên trong mục Technology Hall of Fame của tạp chí MIX. Trước đó 1 5đôi loa này đã mang về cho Yamaha giải Technical Grammy danh giá.
Có 2 trường phái Nhận xét về âm thanh của NS 10, hoặc là yêu, hoặc là ghét. Rất nhiều người trong giới làm nhạc cho rằng không thể thiếu đôi loa này, mặc dù có khả năng họ ko yêu thích nó; một số khác lại không muốn dùng, nhưng cũng phải công tâm mà thừa nhận rằng nó là 1 công cụ hữu hiệu dành cho dân pro. Những người tin dùng NS 10 lại thường là các nhà giới thiệu âm nhạc tự do và khiến nó trở thành 1 hiệu ứng có tính lan truyền khủng khiếp. Và thế là hàng ngàn studio trên khắp thế giới trang bị\ loa NS 10 để thu hút các nhà giới thiệu, khiến cặp loa trở thành 1 tiêu chuẩn của ngành công nghiệp thu âm.

Các đời mẫu hàng
Có rất nhiều thế hệ của NS 10, trong các đó có thương hiệu nhất là sản phẩm NS-10M Studio và NS-10M Pro. Cả hai đều được giới thiệu vào năm 1987. Những đôi loa này được bố trí driver và đặt theo phương ngang. so với phiên bản gốc, NS-10M Studio được nâng công suất lên 60 – 120 watt, cọc bắt loa cao hơn, thùng loa chắc hơn và không có ê-căng. Chỉ riêng với mẫu NS-10M Studio, Yamaha đã bán được trên 200.000 đôi khắp Quốc tế.
Trong mẫu mẫu hàng NS 10 còn có các thế hệ như NS-10M X, NS-10MC, NS-10MT. NS-10M X chính là dòng Studio có nam châm được bọc chống nhiễu và phát triển loa tweeter. trong các năm 1990, Yamaha cho phân phối seri NS-10MT, là phiên bản 10M X với lỗ thông hơi, tweeter mới và có ê-căng. Được chế tạo cho hoạt động mix nhạc trong film, 10M X có dải trầm xuống tới 43 Hz, trở kháng thông thường 6 Ohm và công suất giới hạn 180 watt. Vào khoảng năm 1997, 1998, Yamaha cho xuất ra thế hệ thu nhỏ của loa có tên gọi Natural Sound Surround Speaker – NS10MM.

Hiệu ứng khăn giấy
Người chúng ta đồn rằng Clearmountain là 1 trong số kỹ sư thâu âm lần đầu phủ giấy ăn lên loa tweeter của NS-10 để Khắc phục hiện tượng gắt tiếng. Tuy nhiên, 1 khi kỹ sư áp dụng phương pháp/ này trong quá trình thu âm thì bản phối đó nghe sẽ bị hụt tiếng treble khi nghe trên các bộ dàn bình thường. tình trạng này cũng mau chóng trở thành đề tài nóng hổi trong giới thâu âm.
Kỹ sư thu âm Bob Hodas đã tiến hành những khảo cứu thực tế về hiệu ứng âm thanh khi áp dụng khăn giấy trên dòng loa NS 10 và ông phát hiện ra chúng cho hiệu ứng âm thanh khác nhau khi xử dụng các model khăn giấy khác nhau. Bob cho biết, sử dụng khăn giấy sẽ tạo ra những hiệu ứng ngoài mong muốn, giống như khi đặt một màng lọc dạng tổ ong, sóng âm tần số cao thay vì được hấp thụ thì dội ngược trở vào loa tweeter.
Bob Nhận định thói quen sử dụng hiệu ứng khăn giấy của 1 số kỹ sư thâu âm là sai lầm. Ông cũng gợi ý nên sử dụng các phương pháp có khả năng kiểm soát được hiệu ứng đầu ra và hạn chế áp dụng những mẹo ko căn bản trong quá trình mix nhạc. Trong khi đó, Newell cũng cho rằng nên bỏ ê-căng trong giai đoạn sử dụng vì nó cũng tạo nên hiệu ứng tương tự như hiệu ứng khăn giấy.

Vĩ thanh
Yamaha NS 10 đã trở thành loa kiểm thính đáng tin cậy của các kỹ sư độc lâp, những người làm việc tại các studio khác nhau và cần có yếu tố/ mà họ quen nghe để làm tham chiếu. Trong suốt những thập niên 80, 90, các kỹ sư âm thanh và các nhà tung ra âm nhạc đã miệt mài làm việc cùng NS 10 để cho ra đời những album kinh điển như Born dán the U.S.A (Bruce Springsteen), Avalon (Roxy Music), Let’s Dance (David Bowie), hoặc Big Bam Boom (Hall and Oates).
Và Như vậy NS-10, cùng với Auratone (ra đời trước đó) đã trở thành 2 đôi loa kiểm âm trường gần được sử dụng rộng rãi nhất trong giới hòa âm hiện đại của ngành công nghiệp thu âm. Vào 5 2008, NS-10 được vinh dự ghi tên trong mục Technology Hall of Fame của tạp chí MIX. Trước đó một 5cặp loa này đã mang về cho Yamaha giải Technical Grammy danh giá!

(*): Yamaha NS-10 có rất nhiều phiên bản gồm NS-10M, NS-10M Pro, NS-10M Studio, NS-10M X, NS-10MC, NS-10MT, NS-10MM. STEREO dùng trong bài viết cụm Yamaha NS-10 để chỉ sản phẩm loa này nói chung.