Sức hút lớn từ nhạc cổ điển

0
244
nhac co dien

Nghe nhạc cổ điển: Mở cánh cửa bước vào ngôi đền thiêng

Khoảng 30-40 năm trước, những buổi biểu diễn trong nhiều nhà hát rộng lớn của Dàn nhạc giao hưởng Berlin, với nhạc trưởng lừng danh Herbert von Karajan, luôn chật kín khán thính giả. Người chúng ta xếp hàng cả đêm để mua được tấm vé vào nghe bộ 3 tenor Pavarotti, Domingo và Carecas cùng hòa giọng. Sức hút của nhạc cổ điển khi đó ko thua gì các thể model âm nhạc đại chúng như pop, rock… Giờ đây thì sao?

nhac co dien

Thông số về nhạc cổ điển ngày càng ít xuất hiện trên các phương tiện truyền thông, các chương trình biểu diễn lớn ở tầm cỡ thế giới hầu như vắng bóng, các dàn nhạc lớn thường ngày kêu lỗ và cắt giảm quy mô vì hoạt động kém hiệu quả. Đại đa số người sử dụng nhạc tuổi dưới 40 giữ thái độ “kính nhi viễn chi” với thể seri âm nhạc “bác học” này. Trong vòng hơn ba thập kỷ qua, cũng ko có một tác phẩm vĩ đại nào khả dĩ sánh được với các kiệt tác của những bậc tiền bối. Vì vậy, nhiều người cho rằng đã đến thời suy tàn của nhạc cổ điển…Có quá nhiều lý do để người chúng ta từ chối nghe nhạc cổ điển. Hay được viện dẫn nhiều Nhất là hai chữ “bác học” – tức thể mẫu âm nhạc chỉ dành cho những người hiểu biết, có trình độ thẩm âm hiện đại và người làm chuyên môn âm nhạc. Dài, phức tạp cũng là 1 lý do, không có lời cũng là 1 lý do và trừu tượng cũng là 1 lý do khác. Để cảm thấy, “dân” nghe thay vì nhún nhẩy hát theo, lại phải giữ im lặng hoàn toàn, tập trung vào màn trình diễn chỉ hấp dẫn ở âm thanh chứ ko vượt trội về hình thức. Và một vấn đề nữa là môi trường, đa số chúng ta đều có tâm lý chạy theo đám đông, huống hồ, những pop, rock, hip-hop, R&B… Dễ thẩm thấu, dễ phân biệt hoặc dở. Tới jazz, blues đã thấy khó rồi, huống chi là cổ điển. Tâm lý ngại khó cũng là một rào cản lớn, rồi đi xem nhạc cổ điển cũng đòi hỏi rất nhiều nhiêu khê, đó là chưa kể hàng 5 chả có mấy chương trình biểu diễn, nếu có thì giá vé đắt như trên trời… Thế là, có một bức tường vô hình ngăn cách giữa âm nhạc cổ điển với công chúng mọc lên và ngày càng cao mãi. Tự nhiên, người ta cứ xa dần, xa dần…

Tất cả các lý do trên xét cho cùng cũng chỉ là lý do. Vấn đề nằm ở sự kiên nhẫn và tấm lòng khát khao tìm tòi, hướng tới cái đẹp. Ko phải tất cả những người mê cổ điển đều có may mắn tiếp xúc với thể sản phẩm/ âm nhạc này từ lúc còn nhỏ, cũng chẳng phải tất cả đều làm trong ngành âm nhạc hoặc thuộc tầng lớp trí thức cao sang. Trong mỗi con người hình như có một tiểu vũ trụ. Ở đó có rất nhiều thứ mà chúng ta chưa thể khám phá hết – những khoảng sáng vô tận cũng như hố đen sâu hun hút. Khả năng cảm thụ, nhận thức, say mê triết học, toán học, âm nhạc, hội họa có thể là 1 số thứ đang còn ngủ yên. Chỉ cần được khơi thông, chúng sẽ trở thành những suối nguồn tuôn chảy.

trong những giai điệu mà ta nghe hàng ngày, có rất nhiều trích dẫn từ các tác phẩm cổ điển, nhưng có mấy người Lưu ý, có mấy người thắc mắc và có mấy người mầy mò tìm nghe lại cho bằng được? Cả một gia tài âm nhạc khổng lồ đang bị bỏ qua. Đây là thiệt thòi lớn, bởi họ có quyền (và hoàn toàn có khả năng) thụ hưởng những giá trị rất cao về mặt tinh thần, có khả năng nâng nền tảng văn hóa lên một thế hệ/ mới. Khoảng 10 5 trước, ca sĩ Mỹ Linh và nhạc sĩ Dương Thụ cùng ê-kip của mình đã thực hiện album Chat với Mozart – trong đó, các trích nút/khúc từ nhiều tác phẩm lớn của Tchaicovsky, Sain-Saen, Schumann, Vivaldi… Được phổ lời Việt, hòa âm phối khí theo kiểu tân tiến, nhằm hướng sự chú tâm của giới trẻ tới nhạc cổ điển nhiều hơn nữa.