Tìm hiểu cơ bản và phân biệt về các loại củ loa

Khái niệm cơ bản và phân loại củ loa

Được xem là trái tim và cũng là linh hồn của bất kỳ bộ loa nào. Về cơ bản, driver của loa chuyển tín hiệu điện thành sóng âm nhờ chuyển động màng loa. Trên thực tế, có 4 seri củ loa phổ biến, bao gồm:
Loa tần số cao: hoặc còn gọi là loa treble, loa tweeter hay loa HF (High-frequency). Nhiệm vụ của củ loa này là biểu diễn những âm cao, âm sắc của nhạc cụ và những hiệu ứng kiểu như kính rè… Trong dải tần khoảng 2.000-20.000Hz. Những củ loa siêu cao hoặc super tweeter sẽ biểu diễn âm thanh ở khoảng trên 20.000Hz, và thậm chí có khả năng lên tới 100.000Hz.

Tim hieu ve cu loa

Loa tweeter thường có kích cỡ khoảng một inch với nhiều mẫu vật liệu làm màng loa như đồng, nhôm, titan, ma-giê, beryllium có trọng lượng nhẹ, damping thấp. Có nhiều seri tweeter quan trọng như cone, dome, piezo, ribbon, từ phẳng, tĩnh điện, Air Motion Transformer, horn, plasma hay ion…
Loa trung, hoặc còn gọi là loa mid hoặc squawker, phụ trách dải âm thoại và các âm tai người dễ nghe thấy nhất, trong khoảng dải tần 250-2.000Hz. Kích thước của loa cũng thường lớn hơn loa tweeter nhưng hiếm khi quá lớn như loa trầm.
Vật liệu làm màng loa chủ yếu là giấy hay các mẫu plastic như polypropylene, Cobex, Bextrene, sợi Kevlar, sợi thủy tinh, sợi carbon, hay các kim dòng trọng lượng nhẹ như nhôm, ma-giê, titan aluminium, magnesium, titanium… Các loa trung thường ở dạng cone, ít khi ở dạng dome hoặc dạng kèn, và hiếm khi áp dụng dạng tĩnh điện, từ phẳng hay ribbon. Phần lớn tv hoặc radio thường chỉ áp dụng 1 hoặc hai loa trung để nghe tốt các giọng nói, nên khả năng phô diễn rất hạn chế.
Loa trầm hoặc còn gọi là woofer, loa bass. Ban đầu, chữ “woof” xuất phát từ từ tượng thanh của tiếng chó sủa trong tiếng anh (woof woof). Loa trầm thường phô diễn âm thanh ở dải tần 500Hz trở xuống. Các củ loa trầm được đánh giá cao khi phô diễn cụ thể các âm thanh ở tần sổ rất thấp, thậm chí có khả năng xuống dưới 20Hz. Các loa siêu trầm được gọi là subwoofer, xuất hiện dưới dạng loa tách ra chứ ko chung thân loa với loa trung hay loa cao. Tiếng trống được coi là đối tượng được nhắc tới nhiều nhất khi kể tới loa trầm, còn khi nói về phim thì là tiếng bom rơi, pô xe…
Thiết kế loa trầm cần thiết nhất là củ loa điện động sử dụng nón giấy cứng hay các vật liệu khác có trọng lượng nhẹ và cứng, đi kèm sẵn Amply giới hạn. Khả năng tái hiện độ sâu của loa cặp khi phụ thuộc vào kích cỡ nón loa và lượng ko khí mà nó tác động. Ở mức áp lực âm thanh thông thường, hầu hết tai người đều có khả năng nghe được âm trầm ở mức 20Hz, và nhiều người có xu hướng yêu thích bass hơn treble do xu hướng âm nhạc đương đại.
Loa toàn dải hoặc còn gọi là loa full-range có thể trình diễn cả dải âm mà không cần các củ loa cao-trung-trầm tách riêng. Dải tần đáp ứng lý tưởng của loa toàn dải khá rộng, thường ở khoảng 20-20.000Hz theo lý thuyết. Tuy nhiên, các củ loa toàn dải chủ yếu phụ trách phần âm cao và âm trung, ở khoảng 100-20.000Hz.
Loa toàn dải rất quan trọng, có thể tìm thấy trong tivi, máy tính hoặc smartphone… thường là các sản phẩm có thiết kế không gian dành cho loa nhỏ gọn để max ngoại hình thẩm mỹ hoặc tính điện thoại.Tuy nhiên, nhiều audiophile cũng thích chơi loa toàn dải vì sự liền mạch và đồng nhất của toàn hệ thống âm thanh.
Loa toàn dải thường có dạng nón hay thiết kế nắp che bụi (dust cap) dạng dome để hết tầm hiệu suất dải âm cao. Các nhà sản xuất cũng có xu hướng tạo ra các củ loa toàn dải có độ nhạy cao (để tối đa âm trầm) và áp dụng cuộn cảm nhẹ (để max âm cao), và cũng có nam châm lớn hơn khá nhiều so với thông thường, rồi được đặt trong thùng loa đặt biệt với buồng âm ko quá lớn. Cần Chú ý rằng củ loa đồng trục ko được coi là củ loa toàn dải, nhưng loa tĩnh được thì có khả năng coi là sản phẩm loa toàn dải đặc biệt.
Việc kết hợp giữa các mẫu củ loa ko có bất kì công thức nào đảm bảo tính ưu việt, do mỗi thiết kế đều có điểm mạnh và đuối riêng, phụ thuộc rất nhiều vào chi phí bán ra, giá bán của sản phẩm và đặc biệt là định hướng và triết lý của hãng giới thiệu. Tuy nhiên, có khả năng coi rằng mẫu loa cần thiết nhất trong Quốc tế Hi-Fi vẫn là 2 đường tiếng (1 củ loa toàn dải phụ trách dải trung/trầm + một tweeter phụ trách dải cao) và ba đường tiếng (một củ loa mỗi model trầm-trung-cao).